Korea

III. De Yi dynastie heerst over Korea

In 1392 kwam generaal Yi Sǒng-gye in opstand tegen Koryǒ en riep zichzelf uit tot koning T’aejo van een nieuwe staat, Chosǒn, die tot 1910 zou blijven bestaan. Het boeddhisme werd gezien als een van de oorzaken van het verval van Koryǒ en het neo-Confucianisme werd de staatsideologie. Het aantal boeddhistische tempels werd teruggebracht en hun bezittingen in beslag genomen. Het neo-Confucianisme schreef voor hoe publieke en particuliere zaken werden geregeld. De koning, als de pater familias, was alleenheerser en moest door zijn oudste zoon opgevolgd worden. Echter, T’aejo’s  jongere zoon Pangwǒn doodde de kroonprins, en T’aejo trok zich teleurgesteld terug in een boeddhistisch klooster. Vanaf 1400 zat Pangwǒn op de troon als koning T’aejong. En hij verminderde het aantal toegestane tempels verder tot 242.
T’aejong was niet erg onder de indruk van zijn oudste zoon Yangnyŏng. Misschien was die geestelijk instabiel. Hij werd als kroonprins afgezet en weggestuurd. Hij noch de tweede zoon, Hyoryǒng, toonden gevaarlijke politieke ambities en werden dan ook verder met rust gelaten. De koning besloot dat zijn derde zoon hem op zou volgen. Dat bleek later voor het land een gelukkige keuze te zijn geweest, op politiek en cultureel vlak.
Deze derde zoon, de “Grote Koning” Sejong, was zeker in het begin een strikt confucianistisch heerser. Hij zette de anti-boeddhistische politiek van zijn vader voort en beperkte het aantal tempels tot zesendertig. Zijn tweede oudste broer was echter een aanhanger van de Boeddha, die monniken om zich heen verzamelde en lezingen liet geven over de soetra’s.  Hyoryǒng stond altijd op goede voet met zijn broer de koning, en later met zijn neef en achterachterneef die elkaar op de troon opvolgden. Hyoryǒng stierf in 1486 op de leeftijd van negentig jaar.

Koning Sejong (1397–regering 1418–1450)
Tot Sejong’s tijd was alle Koreaanse literatuur geschreven in het Chinees, op een paar teksten na, meest gedichten, waarin Chinese karakters gebruikt werden om Koreaanse klanken weer te geven, wat net zo lastig is als Engels schrijven met karakters. De reden is dat Koreaans en Chinees behoren tot verschillende taalfamilies.

Jarenlang werkte de koning met zijn assistenten, meest jonge getalenteerde geleerden van de Akademie der Waardigen (de Chiphyǒnjǒn) aan de ontwikkeling van een Koreaans alfabet om aan deze onhandige situatie een eind te maken. In 1446 kondigde hij de geboorte van Korea’s eigen alfabet aan in een (Chinees-talig) werk, de Hunmin chǒngǔm (“De Juiste Klanken ter Onderrichting van het Volk”). De letters werden in het Koreaans han’gǔl (‘groots schrift’) genoemd⁵.

In 1447 publiceerde de regering het eerste dichtwerk in het Koreaans (wel met commentaar in het Chinees), de Yongbiǒch’ǒn’ga (“Lied van Draken Vliegend naar de Hemel”)⁶, een lofzang op de koninklijke voorouders, speciaal op koning T’aejo, de stichter van de Chosǒn-dynastie.

Al eerder protesteerden de confucianistische hovelingen en regeringsfunctionarissen krachtig tegen dit project voor een han’gǔl alfabet. Zij zagen het als een afwijking van de Chinese culturele wereldorde. Zoals confucianistische functionarissen behoren te doen als ze menen dat hun heer dwaalt, richtten zij hun kritiek op Sejong. En hij, zoals een confucianistisch heerser behoort te doen, luisterde ernstig naar hun verklaringen maar werd niet overtuigd. Het was tenslotte een van de doelstellingen van de uitvinding van het han’gǔl om de studie van de confucianistische klassieken en commentaren makkelijker te maken voor (lagere) beambten die klassiek Chinees (de schrijftaal) onvoldoende beheersten. Voor hen zouden noten in het Koreaans bij het lezen van Chinees behulpzaam zijn. Koning Sejong had ook spreektaal Chinees bestudeerd en dacht dat Koreaanse tolken van (toenmalig modern) Chinees hun voordeel konden doen met handig studiemateriaal voor hun belangrijke werk in de diplomatie⁷. Hij schreef zijn criticasters een antwoord in het han’gǔl !

Het dispuut verscherpte toen koningin Sohǒn, 51 jaar oud, in 1446 kwam te overlijden. Zij was een ideale echtgenote geweest die de koning acht zonen en twee dochters had geschonken. Op haar epitaaf somde de functionaris Chǒng In-ji haar deugden en de namen van alle kinderen op⁸. Zelfs toen haar vader in 1418 als een rebel verbannen werd, werd zij gered door haar reputatie. De getroffen koning die in zijn latere jaren steeds meer tot het boeddhisme werd aangetrokken, gaf zijn zoon prins Suyang opdracht voor het zieleheil van de overleden koningin een groots werk over het leven en de leer van de Boeddha samen te stellen. Te midden van verbitterde protesten van de anti-boeddhistische confucianisten maar bijgestaan door de functionaris Kim Su-on en diens oudere broer de monnik Shinmi stelde de prins in één jaar en vier maanden een proza-werk in vierentwintig delen samen, gebaseerd op Chinese boeddhistische soetra’s en vertaald in het Koreaans: de Sǒkpo sangjǒl (Gedetailleerde hoofdstukken over de Sakya’s; Sakya was de naam van de clan waar de Boeddha in geboren was). Het werd in 1447 gepubliceerd, na het Lied van Draken Vliegend naar de Hemel.

De Sǒkpo sangjǒl
Uit Koreaanse bronnen blijkt dat prins Suyang en zijn helpers voor hun compilatie van de Sǒkpo sangjǒl in 1446-1447 gebruik maakten van de Chinese werken de Shi jia pu (Koreaans: Sǒkka po) en de Shi jia shi pu (Koreaans: Sǒkka-ssi po), die zelf selecties zijn, van de hand van de Chinees Seng-you (6e eeuw), uit verschillende werken. Moderne Koreaanse geleerden hebben echter vastgesteld dat ook andere soetra’s werden gebruikt⁹.

Niet alle verhalen in de Sǒkpo sangjǒl (of zijn latere editie, de Wǒrin Sǒkpo) zijn echter in de Chinese canon terug te vinden. Het zou dus kunnen dat enkele verhalen niet buitenlandse maar Koreaanse wortels hebben. Een voorbeeld is het “Verhaal van Prins Paradijs” in Wǒrin Sǒkpo, deel 8¹⁰ (zie onder: Koning Sejo). Verder zijn sommige canto’s in de Wŏrinch’ŏn’gangjigok (“Het lied van  Maanweerspiegeling”), de latere poëtische versie, bv. nrs. 76-78, onduidelijk omdat de overeenkomstige stukken in de Sǒkpo sangjǒl en Wǒrin Sǒkpo ontbreken, en ook Chinese werken geen oplossing bieden.

Opmerkelijk is ook het verhaal van de taoïstische god Zitong (canto’s 28-29; Wǒrin Sǒkpo deel 2 p.50), die niet in de boeddhistische canon thuis hoort¹¹. Zitong was verwant aan een vroegere lokale slangencultus in west-China en werd later de God van de Literatuur Wenshang. In de veertiende en vijftiende eeuw was deze cultus doorgedrongen tot in de staatsscholen van het Chinese Ming-rijk¹². De koreaanse Sǒkpo sangjǒl van 1447 vertelt van zijn incarnatie als draak die door de Boeddha werd gered.

Voor zover we kunnen zien in de overgebleven delen volgde prins Suyang de belangrijkste  Mahāyāna tradities van het levensverhaal van de Boeddha in het kader van de P’alsang (“Acht  Episodes ” of “Acht Aspecten”): 1) verblijf in de Tushita-hemel; 2) verhuizing naar het lichaam van zijn moeder; 3) verblijf daar, prediking; 4) geboorte in het park; 5) vertrek uit het paleis; 6) verlichting na zeven jaren van ascese; 7) prediking; 8) Nirvana.

Er zijn variaties, en de Wǒrin Sǒkpo opent met slechts zeven illustraties op dubbelpagina’s: 1) vertrek van Tushita naar moeder’s lichaam; 2) geboorte; 3) de vier uitstapjes; 4) vertrek; 5) ascese; 6) verlichting door Māra te verslaan; 7) prediking.
Mogelijk is één illustratie verloren gegaan (de pagina’s met illustraties zijn niet genummerd). De   Sǒkpo sangjǒl begint echter met vroegere levens van de Boeddha als bodhisattva, een wezen dat het boeddhaschap uitstelt tot iedereen gered is (“Lied van Maanweerspiegeling”, canto’s 3-11), net als het begin van de Fo ben xing ji jing (zie de Inleiding).

Het Lied van Maanweerspiegeling
 De Wŏrinch’ŏn’gangjigok of Het Lied van Maanweerspiegeling in Duizend Rivieren is een Koreaans loflied op het leven van de Boeddha in 585 canto’s gepubliceerd in 1449. Het bijzondere is dat het een koninklijke compositie is. Een koning in Korea had niet veel vrije tijd in het paleis met functionarissen om zich heen die hem voortdurend gezelschap hielden en zelfs in de gaten hielden bij alle ceremoniële en bureaucratische plichten die hij te vervullen had. Bovendien waren de functionarissen rondom Sejong trouwe confucianisten die niet veel ophadden met het boeddhisme.

Het Lied van Maanweerspiegeling hoort tot het genre van poëtische liederen, akchang geheten, die in de tijd van Koryǒ en Chosǒn bij ceremoniën gezongen werden. Maar Het Lied van Maanweerspiegeling en allerlei Koryǒ-liederen hoorden niet thuis aan het confucianistische hof. Er was natuurlijk geen bezwaar tegen Het Lied van Draken Vliegend naar de Hemel, de eerdere akchang van koning Sejong, dat tijdens ceremoniën en feesten ten gehore werd gebracht¹³. Een kenmerk van deze akchang is het gebruik van parallelisme en tegenstelling, zoals in veel canto’s is te zien. Een oorspronkelijke canto bestaat meestal uit twee versregels van eenentwintig of vierentwintig lettergrepen.

We weten niets van de gedachten van de koning terwijl hij de tekst van de Sǒkpo sangjǒl omzette naar zijn gedicht, maar de compositie verraadt enige persoonlijke voorkeuren in het vertellen van het leven van de Boeddha. Hij schrapte of verkortte scenes die anderen wel belangrijk vonden, en besteedde bv. veel verzen aan de realistische klacht van Yasudara, de vrouw van de Boeddha, toen de volgeling Maudgalyāyana haar zoon Rāhula (canto’s 138-145) kwam halen. In de Chinese Fo ben xing ji jing komt deze moederlijke smart niet voor. Ook besteedde Sejong veel ruimte aan de Boeddha’s discussie met zijn vader, een koning, toen ze elkaar na vele jaren weer ontmoetten (canto’s 116-124). Dit is ook een belangrijke episode in andere biografieën. Misschien dacht Sejong eraan hoe hij zich zou voelen met zo’n bijzondere zoon. Of hij stelde zich voor dat hijzelf die zoon was die zijn vader vertelde dat hij geen belangstelling voor de troon had, zoals zijn twee oudere broers zich erin schikten dat hun vader, koning T’aejong, de voorkeur gaf aan hem, Sejong, als opvolger.

De episodes in de Sǒkpo sangjǒl en Lied van Maanweerspiegeling staan vol wonderen: bij bijna iedere stap die hij zet wordt de bodhisattva (de latere Boeddha) en de Boeddha zelf geholpen door goden van het Hindoe-pantheon. Filosofische gesprekken met volgelingen van een ander geloof worden heel kort weergegeven, terwijl die in de oorspronkelijke soetras vele bladzijden beslaan. Canto 58 van het Lied vat zes jaar studie onder twee leraren samen. De Fo suo xing zan jing besteedt tientallen verzen aan deze periode. Het bereiken van de Verlichting, die centraal staat in de boeddhistische filosofie, wordt in het Lied weergegeven als een geweldige strijd tussen Mara’s legers en de Boeddha’s doorzettingsvermogen. Hiervan zijn geen stukken in de Sǒkpo sangjǒl of Wǒrin Sǒkpo overgebleven. Het Lied is dus niet bedoeld om de esoterische delen van de boodschap van de Boeddha uit te leggen, of zijn psychologische verklaring van het menselijk lijden en de logische stappen om hier een einde aan te maken, zoals bv. de Fo suo xing zan jing wel doet.
Dat maakte het Lied geschikt om voor het gewone (ongeletterde) publiek of lagere monniken voor te lezen of te reciteren. De superioriteit van de Boeddha en zijn volgelingen ligt in hun magische krachten. Het koninkrijk Magadha bv. wordt de machtsbasis voor de boeddhistische organisatie na de nederlaag van de vuuraanbidders. Zij zijn verslagen door de Boeddha die hun draak temde en door andere prestaties (canto’s 98-110; evenzo in de Fo ben xing ji jing, hoofdstukken 40-42). Pas als  de Boeddha zijn aardse bestaan beëindigd heeft volgen, in de delen II en III van het Lied van Maanweerspiegeling, met veel lacunes vertalingen van het Lotus soetra en andere soetra’s met meer filosofische inhoud. Uit het  Lotus soetra volgt hieronder een kleine episode.

Er zijn aanwijzingen dat Sejong niet alleen prins Suyang’s vertaling gebruikte. De Chinese karakters voor het paard van prins Siddhartha in het Lied (canto 24) verschillen van die in de Sǒkpo sangjǒl (maar staan wel voor dezelfde klanken). Schreef de koning die karakters uit zijn hoofd of gebruikte hij ook een andere tekst naast de Sǒkpo sangjǒl? En de lyrische stukken in canto’s 1, 2, 167 en 169 heeft hij zelf bedacht.

Suyang’s werk gebruikt het nieuwe han’gǔl en Chinese karakters die worden gevolgd door hun  uitspraak in klein formaat han’gǔl, terwijl in Sejong’s dichtwerk de Chinese karakters in klein formaat staan na de (grotere) han’gǔl-woorden. In de Sǒkpo sangjǒl werd het han’gǔl gedrukt met ‘mobiele’ bronzen letters die in 1447 waren gegoten, en de Chinese karakters met bronzen types van 1434¹⁴. Zoekend naar steeds betere druktechnieken hebben koning T’aejong, en na hem Sejong, verschillende nieuwe letterfonten laten gieten.

Het Lotus soetra
Een fragment uit hoofdstuk 20 van het Lotus soetra in de Koreaanse vertaling van de Sǒkpo sangjǒl, deel 19 ¹⁵:

De monnik Minacht nooit
“De Boeddha sprak toen tot de bodhisattva mahāsattva Mahāsthāma: ‘Besef dit! Wie ook onder de monniken, nonnen, mannelijke of vrouwelijke leken, met grove taal iemand die het Lotus Soetra bewaart, uitscheldt en bespot, hem zal strenge vergelding treffen voor de zonde, zoals eerder is gezegd; en ook de verkregen verdiensten zullen zijn als eerder gezegd, en diens oog, oor, neus, tong, lichaam en geest zullen zuiver zijn. Oh, Mahāsthāmaprāpta! Ontelbare, onmetelijke en onvoorstelbare asaṃkhyeya tijdperken geleden leefde er een Boeddha genaamd koning Statige Stem, Aldus Gekomen, Eerwaardig, Alwetend, Volmaakt in Kennis en Gedrag, Juist Gaande, Wereldbegrijper, Weergaloze Edelman, Regelaar van Mannen van Formaat, Leraar van Devas en Mensen, Boeddha, Wereld Geëerde. Zijn tijdperk heette Vrij van Verval, en zijn land Grote Volmaking. Deze Boeddha Statige Stem zette voor de deva’s, mensen en asura’s de Wet uiteen. [enz. enz.] Nadat de allereerste koning Statige Stem Tathāgata het nirvana was ingegaan en de juiste Wet was verdwenen, vormden in de tijd van de formele Wet de zelfingenomen monniken een grote macht. Er leefde toen een bodhisattva monnik genaamd Minacht Nooit. Oh  Mahāsthāmaprāpta! Waarom werd hij Minacht Nooit genoemd? Wanneer deze monnik (dat is de monnik Minacht Nooit) een monnik, non, mannelijke of vrouwelijke leek zag, maakte hij altijd voor ieder een buiging, en prees hen met de woorden: ‘Ik bewonder jullie zeer en kijk niet op jullie neer! Als je je afvraagt waarom dat is, het is omdat jullie allemaal de richtlijnen van de bodhisattva volgt en zeker Boeddhas zult worden.’ Deze monnik gaf geen voorrang aan lezen en het reciteren van de heilige boeken, maar boog alleen voor de mensen, en zelfs als hij de vier groepen in de verte zag, ging hij er opzettelijk op af en boog voor ze en prees ze: ‘Ik kijk echt niet neer op jullie. Jullie zult zeker allemaal Boeddhas worden.’ Zij in de vier groepen die boos werden, beschimpten hem met ruwe woorden: ‘Waar komt deze onwetende en dwaze monnik vandaan? Hij voorspelt ons toekomstige Boeddhaschap met de woorden “Zeker zullen jullie Boeddhas worden”. Dat zijn voor ons echt waardeloze voorspellingen!’ Jarenlang verdroeg hij zo de onafgebroken scheldpartijen maar hij werd niet kwaad en sprak voortdurend: ‘Zeker zullen jullie Boeddhas worden!’ Daarom, als hij zo sprak, vielen alle mensen hem aan met stokken en dakpannen en stenen. Hij rende dan weg maar bleef op afstand staan en riep met luide stem: ‘Ik kijk niet neer op jullie. Jullie zult zeker allemaal Boeddhas worden.’ Omdat hij altijd deze woorden zei noemden de zelfingenomen monniken, nonnen, mannelijke en vrouwelijke leken hem ‘Minacht Nooit’. Toen zijn laatste uur was gekomen hoorde deze monnik alle twintigduizend ontelbare verzen van het Lotus Soetra die ooit door de Boeddha koning Statige Stem waren gezegd in het universum, hij ontving die kundig en bewaarde ze alle en zoals boven beschreven was zijn zicht meteen zuiver en zo waren de vermogens van zijn oor, neus, tong, lichaam en geest. Zijn zes vermogens werden zuiver en hij leefde weer tweehonderd ontelbare nayuta jaren en vertelde de mensen van dit Lotus Soetra. De zelfingenomen monniken, nonnen, mannelijke en vrouwelijke leken, die deze man bespot hadden en hem ‘Minacht Nooit’ genoemd hadden, zagen toen hoe hij grote bovennatuurlijke krachten had verkregen, de kracht van vreugde in het preken en de grote kracht van deugdzame rust, zij hoorden zijn woorden en gaven zich in geloof aan hem over en volgden hem [enz. enz.]. Oh  Mahāsthāma! Wat denk je hiervan? Kan de bodhisattva Minacht Nooit uit die tijd iemand anders zijn? Ikzelf was hem. [enz.]”

Koning Sejo (1417- regering 1455-1468)
Toen Sejong stierf werd hij opgevolgd door de kroonprins, die als koning Munjong wordt genoemd (reg. 1450-1452). Als kroonprins had Munjong weinig tot geen kans gehad kennis te nemen van het wetenschappelijk werk van zijn vader, en was ook niet door diens boeddhistische neigingen beïnvloed. Dag en nacht hadden de strikte confucianistische functionarissen hem voorbereid op zijn toekomstige koninklijke positie. Als kroonprins stond hij alleen naast zijn vader bij sommige belangrijke hofceremoniën. Hij had echter een slechte gezondheid en voelde, eenmaal op de troon, al snel zijn einde naderen. Munjong verzocht zijn ministers, onder wie Hwangbo In, Eerste Staatsraad sinds Sejong, en functionarissen als Sǒng Sam-mun en Shin Suk-chu, om zijn jonge zoon, de latere koning Tanjong, trouw te blijven. Hij stierf op 38-jarige leeftijd.

In het volgende jaar, 1453, liet Tanjong’s oom, prins Suyang, echter Hwangbo In en enkele anderen doden en werd zelf Eerste Staatsraad. Hij verbande zijn broer Anp’yǒng, die zich tegen hem had verzet, en liet deze wat later ook doden. In 1455 stelde de jonge koning zijn oom voor om voor hem troonsafstand te doen. Suyang werd tot tranen geroerd door dit gebaar maar weigerde¹⁶. Hetzelfde jaar veranderde hij echter van gedachte, verbande zijn neef en riep zichzelf uit tot koning Sejo. Toen Sǒng Sam-mun en anderen het plan smeedden om Tanjong weer op de troon te zetten liet Sejo hen ter dood brengen. In 1457 deed prins Kǔmsǒng, een jongere broer van Sejo, een laatste poging tot restauratie. Ook hij werd gedood, en nu ook Tanjong.

Nu zijn positie veilig was begon Sejo met een klein gevolg van getrouwen energiek aan zijn  regering. De codificatie van de administratie, gebaseerd op Chinese wetten, en begonnen door zijn vader en grootvader, werd voortgezet. Maar een tragedie bewoog hem om zijn vroegere boeddhistische werk opnieuw uit te geven. In 1457 was zijn zoon, kroonprins Towǒn, overleden, en de koning besloot in de voetstappen van zijn vader tot een kostbaar gebaar om zo religieuze verdienste te verkrijgen. Hij liet de Sǒkpo sangjǒl en koning Sejong’s dichtwerk Wǒrinch’ǒn’gangjigok tot één boek samenvoegen, na een nauwgezette herziening, zin voor zin, van de Sǒkpo sangjǒl. Zelfs in het werk van zijn vader werden enkele wijzigingen aangebracht (zo werd een canto toegevoegd). In dit nieuwe werk, de Wǒrin Sǒkpo van 1459, werd het proza van de Sǒkpo sangjǒl een commentaar op de Wǒrinch’ǒn’gangjigok. In zowel het proza als de poëzie werden de Chinese karakters nu gevolgd door de uitspraak in klein formaat han’gǔl.

Onder Sejo’s mede-redacteuren bevonden zich zijn oude assistenten de priesters Shinmi en Sumi en Kim Su-on. De Wǒrin Sǒkpo (deze titel is een combinatie van de twee oorspronkelijke titels) verscheen in vierentwintig delen. In het voorwoord beschrijft Sejo de omstandigheden van dertien jaar terug toen zijn moeder stierf. Hij noemde het gedicht van zijn vader verkort: Wǒrin’ch’ǒn’gang (“Maanweerspiegeling op Duizend Rivieren”). Vervolgens vestigde hij in 1461 een Bureau voor de Vertaling en Druk van Boeddhistische Soetra’s, de Kan’gyǒng togam, een instituut dat het werk dat hij als prins begon op grotere schaal moest voortzetten. De Kan’gyǒng togam publiceerde Koreaanse versies van het Lotus soetra, het Diamant soetra, het Amithaba soetra, etc. Volgens de officiële annalen hield Sejo in  juni 1468 een banket met prinsen en functionarissen, waarbij hij enkele kisaeng, beroepszangeressen, bevel gaf het Lied van Maanweerspiegeling voor hem te zingen. Hun gezang bewoog hem tot tranen¹⁷. En later dat jaar overleed hij.

De geleerden
De mensen die met koning Sejong in het taal-instituut, de Chiphyǒnjǒn, hadden gewerkt waren jonge functionarissen die nog geen zware officiële taken hadden. Hun senior was  Chǒng In-ji (1396-1478), die het nawoord schreef bij de Hunmin chǒngǔm (“De Juiste Klanken ter Onderrichting van het Volk”) en mederedacteur was van de Yongbiǒch’ǒn’ga. Hij steunde de latere zuiveringen door prins Suyang en werd de Eerste Minister toen de prins koning Sejo werd, hoewel hij het openlijk oneens was met diens pro-boeddhistische houding. Chǒng’s zoon Hyǒnjo trouwde een dochter van Sejo.

Een belangrijke geleerde was ook Shin Suk-chu (1417-1475), die wat Japans kende en wiens Chinese gedichten in Japan geprezen werden toen hij daar in 1443 op bezoek was. Chinees kende hij goed, en hij kon een Mongoolse tekst citeren. Ook hij steunde Sejo en maakte zich in 1460 verdienstelijk in militaire campagnes tegen de Jurchen aan de noordgrens.

De derde geleerde was Sǒng Sam-mun (1418-1456), die met Shin en anderen een paar maal naar Liaodong Schiereiland reisde, dat tussen Korea en Noord-China ligt, om fonologische kwesties van het Chinees te bespreken met de Chinese geleerde Huang Zan die daar als balling verbleef. Sǒng bezocht ook China op officiële reizen en vestigde daar zijn reputatie als dichter. Hij betreurde de onmenselijke manier waarop Sejo koning was geworden en werd met zijn vader, broers en zonen zelf terecht gesteld. Voor zijn executie noemde hij Shin een verrader en vertelde Sejo dat die het salaris dat hij onder diens bewind had ontvangen onaangeroerd bij hem thuis kon ophalen. En reciteerde het beroemde gedicht: “In welke herberg zal ik vanavond rusten op mijn weg naar de onderwereld?” Sǒng werd een van ‘de Zes Martelaar Ministers’ die door Sejo waren gedood. Een ander groep, ‘de Zes Trouwe Onderdanen’ weigerden onder Sejo te dienen maar overleefden door hun carrière op te geven. Een van hen was Kim Shi-sǔp, nog steeds bekend om zijn verhalenbundel Kǔmǒ shinwa (“Nieuwe Verhalen van de Gouden Schildpad”), verzameld naar een Chinees model en in klassiek Chinees opgeschreven.

Ook prins Anp’yǒng (1418-1453), een broer van prins Suyang, de latere Sejo, had meegewerkt aan het talenproject van zijn vader. Hij was een groot verzamelaar van schilderijen en zijn kalligrafie werd gebruikt als model voor de drukletters die in 1450 gegoten werden. Na Anp’yǒng’s executie werden deze drukletters in 1455 vernietigd.

Kim Su-on: de carrière van een lagere functionaris
Onder prins Suyang’s assistenten was ook de geleerde Kim Su-on (1409-1481) die zijn carrière was begonnen door de staatsexamens van 1441 en 1457 met de beste cijfers af te leggen. Tijdens zijn leven en tot in de 17e eeuw werden zijn kennis en kalligrafie in hoge mate geprezen¹⁸. Zijn gedichten en andere geschriften worden wel vijfentwintig keer geciteerd of vermeld in de editie van 1531 van de geografische encyclopedie Shinjǔng Tongguk yǒji sǔngnam (Uitgebreid overzicht van de geografie van Korea). In 1481 had Sejo’s kleinzoon koning Sǒngjong de eerste editie in vijftig delen in ontvangst genomen.

Kim had harde kritiek te verduren gekregen toen hij met de prins aan de boeddhistische Sǒkpo sangjǒl werkte. Maar onder Sejong had hij ook meegewerkt aan een groot medisch werk, de Ǔibang yuch’wi (Classificatie van medische voorschriften), onder supervisie van prins Anp’yǒng. Dit werk in 365 delen werd in 1464 voltooid, toen Sejo al op de troon zat¹⁹. In 1457 werd Kim Tweede Assistent-meester van de Nationale Academie, de Sǒnggyun’gwan. Dat jaar stuurde Sejo hem naar China om een Indiaas script te bestuderen. Dat ging mogelijk om siddham letters. Sejo maakte blijkbaar ook studie van magische letters (mantra) en woorden (dharani) die een rol spelen in het esoterisch boeddhisme. Het ging dan om de precieze uitspraak en hoe die in han’gǔl weer te geven, want de kracht van magische formules hing van de juiste uitspraak af. We weten niet wat Kim hierin bereikte maar toen hij in China de Ganlu-tempel bezocht was de abt zeer onder de indruk van het gedicht dat hij op een pilaar schreef waarin een woordspeling werd gemaakt op de zwarte pruimenboom daar en de gele pruimenboom in de Chogye tempel in Korea. Zijn roem groeide later nog toen een Chinese gezant Sejo bezocht en een ander gedicht van Kim prees dat hij mee terug naar China nam²⁰.
Kim ontving de eretitel van Eerste Minister-zonder-Portefeuille. En onder koning Sǒngjong  (1469-1494) werd hij Heer van Yǒngsan en Verdienstelijk Onderdaan.

Hij schreef het nawoord bij negenentwintig boeddhistische werken die in 1472 werden gepubliceerd door Douairière Insu, weduwe van Sejo’s zoon Towǒn en moeder van Sǒngjong, voor het zieleheil van Sejo en andere overledenen van de koninklijke familie. Toen echter koning Sǒngjong in 1478 een banket wilde houden met speciale riten in de Nationale Academie maakten een censor en anderen bezwaar tegen de aanwezigheid van “de boeddhistische gelovige” Kim Su-on, die dan ook niet werd toegelaten. Ook de oudere staatsman Chǒng In-ji kreeg dat jaar een bittere pil te slikken toen de koning hem wilde raadplegen over staatszaken. Een inspecteur wist dit te voorkomen door op Chǒng’s reputatie van hebzucht te wijzen²¹. Chǒng stierf nog datzelfde jaar, Kim drie jaar later.